Site İçi Arama
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
22 Kasım 2008, 05:40:47
3688 Mesaj 1366 Konu Gönderen: 16263 Üye
Son üye: igundogan

  Mesajları Göster
Sayfa: [1] 2
1  Üniversiteli Gençlik / Staj / Ynt: Örnek şantiye ve büro staj dosyaları : 27 Haziran 2008, 14:03:18
HERHALDE LİNK DÜZELMİŞTİR..
2  Üniversiteli Gençlik / Staj / İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ’NE İLİŞKİN STAJ ESASLARI : 27 Haziran 2008, 13:58:52
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ’NE İLİŞKİN STAJ ESASLARI

-Staja Başvuru
-Staj yapacak öğrenciler, staj yapacakları kurum yada kuruluşu belirledikten sonra, Bölüm sekreterliğinden alacağı İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanlığına yazılmış olan staj başvuru dilekçesi (matbu dilekçe) Staj Komisyonu Onayına sunulacaktır. Bu form Staj Komisyonu Başkanına onaylatıldıktan sonra, dilekçe bölüm staj dosyasına konulmak üzere bölüm sekreterliğine teslim edildikten sonra bölüm sekreterliğinden staj dosyası paketini alacaklar. Bu staj dosyası paketi; İnşaat Mühendisliği Bölümü Staj Yönergesi, öğrencilerin staj raporlarının ve sözlü sunumlarının değerlendirme kriterleri, Staj yerindeki sorumlu Mühendisin dolduracağı Staj Değerlenirme Formu, Staj Değerlenirme Formu verilmemişse bölüm sekreterliğinden mutlaka bu formu alacaktır. Staj Değerlenirme Formu ağzı kapalı olarak staj yerindeki sorumlu Mühendise verilmek üzere öğrenciye verilir. Staj bitiminde de bu form ya öğrenci tarafından yine ağzı kapalı ve mühürlü olarak bölüm sekreterliğine teslim edilir. Ya da staj yerindeki sorumlu mühendis tarafından posta ile bölüm başkanlığı adresine gönderilir. Staj değerlendirme formu gelmeyen örencilerin stajları geçersiz sayılır.



-Staj başvuruları; yarıyılın bitiminden en az iki (2) hafta önce yapılmalıdır.


-Yaz döneminde ders alan öğrenciler, fakülte yönergesin de belirtildiği koşullarda staj yapabilirler.

-Staj defteri yerine staj raporu hazırlanacaktır. Bununla ilgili açıklamalar Fakültemiz Web sayfasında verilmektedir.

-Staj Yapılacak Resmi yada Özel Kuruluşların Sağlaması Gerekli Şartlar:

i.Staj yapılacak kuruluş, İnşaat işleri (alt ya da üst yapı işleri) alanında faaliyet göstermelidir. (Sıva, boya vb. işlerde staj yapılmaz).
ii.Kuruluşta en az bir adet, stajyerlerden sorumlu İnşaat Mühendisi bulunmalıdır.
iii.Kurum/Kuruluş, öğrenciye pratik çalışma yeteneği kazandırmaya imkan veren, toprak işleri, temel kazısı, beton işleri, betonarme yapı inşaat işleri, istinat duvarları, tüneller, yol inşaatı, kanalizasyon ve su temini işleri, açık deniz yapıları inşaatı, baraj inşaatı, gölet inşaatı, sulama inşaatı, proje hazırlama ve uygulama işleri, konut ve fabrika inşaatı, çelik yapılar vb. işlerde faaliyetlerini yürütüyor olmalıdır.
iv.İnşaat mühendisliği konusunda araştırma yapan laboratuvarlar,

Staj yaptıran kuruluş, stajyerleri etkin bir şekilde çalıştırmayı taahhüt etmelidir.




-Staj Süresince Yapılacak Çalışmalar:

i.Kuruluş hakkında bilgi edinme: Kuruluşun faaliyet konularının, organizasyon yapısının ve kısımlarının, görevlerinin öğrenilmesi. Staj esnasında işyerinin, bir İnşaat Mühendisinden beklentilerinin ne olduğunun sorgulanması. İş yerinde çalışanlar arasındaki hiyerarşinin incelenmesi,
ii.Kuruluşun yürüttüğü çalışmaların izlenmesi, incelenmesi ve öğrenilmesi,
iii.Kuruluşta kullanılan iş makineleri, ölçü aletleri vb. tanıtılmalı ve hangi işte kullanıldığı irdelenmeli,
iv.Kuruluşta, varsa, kalite kontrol ve deney laboratuarlarının incelenmesi ve ne tür deneyler yapıldığının incelenmesi,
v.Kalite güvence sisteminin incelenmesi (varsa)

-Staj Dosyasının Düzenlenmesi ve Onayı:

Staj yapan öğrencilerin hazırlamak zorunda oldukları “Staj Dosyası”, aşağıdaki yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmelidir.
i.Rapor teknik yazı karakterinde, elle veya bilgisayar yazıcısı ile 12 punto yüksekliğinde yazılacaktır.
ii.Her bölümün başlığı büyük harflerle yazılacaktır. Varsa alt başlıklarda ise her kelime büyük harfle başlayacaktır.
iii.Konuların anlatılması esnasında, gerekli görülmesi durumunda, çizim ve şemalar teknik resim kurallarına uygun olarak yapılacaktır.
iv.Metin içinde her Şekil ve Tablo numaralandırılacaktır.
v.Kapak sayfası hariç her sayfanın alt ortasına sayfa numarası yazılacaktır.
vi.Staj dosyası aşağıdaki bölümlerden oluşacaktır.

1-Staj dosyası kapak sayfası (dış kapak)
2-Staj dosyası iç kapak (resimli ve onaylı): öğrenci adı soyadı, numarası, staj başlama ve bitiş tarihleri, kaç gün staj yaptığı, iş yeri amiri adı soyadı imzası ve onayı içermelidir.
3-İçindekiler sayfası: Staj dosyasında haftalık olarak verilen yerlerde, her gün hangi tür işlerin yürütüldüğü yazılacak ve bu işlerin ayrıntılı açıklamalarının hangi sayfalarda olduğu belirtilecektir.
4-Giriş: Bu bölümde stajın konusu, işyeri adı ve faaliyetleri hakkında kısaca bilgi verilecektir. İşyerinde çalışan mühendis ve tekniker sayıları ve görevleri kısaca irdelenecektir.
5-Stajda Yapılan çalışmalar: Bu bölümde staj yönergesinde belirtilmiş olan işlerde yapılan işler günlük olarak ayrıntılı olarak yazılacaktır.
6-Sonuç bölümü: Staj dosyalarının sonunda, stajda edinilen bilgi ve becerilerle yapılan işlerin özet halinde değerlendirmesi yapılarak, görüş ve düşünceler yazılacaktır.

- Staj dosyası her sayfası “İnşaat Mühendisi” unvanlı işyeri amirine onaylattırılmalıdır. Staj dosyasını onaylayan inşaat mühendisinin oda sicil numarası ya da diploma numarası yazılmalıdır.






- Staj Dosyalarının Teslimi ve Değerlendirilmesi:


- Güz döneminin başlamasından sonra, 2 hafta içerisinde staj dosyaları bölüm sekreterliğine imza karşılığında teslim edilmelidir.


Yapılan stajın değerlendirmesi; staj dosyası üzerinden ve sözlü sunum olarak değerlendirilir. Bu değerlendirme (dosya ve sözlü sunum) ölçütleri staja gitmeden önce öğrencilere staj dosyası ile birlikte verilecektir.

- Staj dosyaları, staj komisyonu tarafından değerlendirilir. Bu değerlendirmede; aşağıdaki husular dikkate alınarak puanlandırılır.

1) Yapılan staj çalışmasının kapsamının değerlendirilmesine,
2) Staj yapılan kurum/firma hakkında teknik bilgiler ve staj yerinin tanıtımının yeterliliğine,
3) Yapılan çalışma ve gözlemlerin staj defterine aktarılma şeklinin uygunluğuna,
4) Staj defterinin uygun bir şekilde doldurulması ile ilgili değerlendirilmesine,
5) Staj dosyasında yapılan anlatımların gözlemler sonucunda yazılıp yazılmadığına,
6) Staj defterinde yapılan anlatımlarda çizilen veya fotoğraf ile verilen şekillerin ve tabloların yeterliliğine,
7) Staj dosyasında yapılan çalışmalarla ilgili verilen fotoğrafların yeterliliğine,
Karizmatik Staj dosyasında yapılan çalışmalar ve gözlemlerle ilgili verilen dökümanların yeterliliğine,
9) Staj defterinde, staj yeri ve yapılan işlerin projelere, şartnamelere, yerel yönetim kurallarına göre değerlendirilmesine göre yapılmaktadır.

Staj dosyasından yapılan değerlendirmede 60 puanın altında alan dosya düzeltilmesi istenir ve yeniden değerlendirilir. Yine alınan not 60’ın altında ise o staj rededilir ve sözlü sunuma alınmaz.

Staj sunumlarını değerlendirme ölçütleri

1) Yapılan staj sunumunun düzeninin değerlendirilmesi
2) Yapılan staj sunumunun içeriğinin değerlendirilmesi
3) Yapılan staj sunumu sırasında konuya hâkimiyetin değerlendirilmesi
4) Yapılan staj sunumu sırasında sorulanların cevaplanmasının değerlendirilmesi
5) Yapılan staj sunumu için oluşan genel değerlendirme


-Staj sunumları Yaz Stajı için Nisan, Dönem Arası Stajı için Aralık ayında, Bölüm Başkanlığı tarafından belirlenecek günlerde yapılacaktır.


-Staj sunumlarına 1, 2, 3 ve stajını tamamlamamış 4 sınıf öğrencilerinin katılmaları zorunludur. Sunum oturumlarından sonra (çıkışta otomatik kartlı sistemle) öğrenci yoklaması
alınacaktır. Sunuma katılmayan öğrencilerin yoklama sayısı *2 gün ilave staj yapması gerekmektedir.

-Staj sunumlarını değerlendirmek üzere bölüm başkanlığınca başka bir karar alınmadığı sürece bölüm başkanı ve staj komisyonu başkanının dışında en az 5 öğretim üyesinin katılması zorunludur. Ayrıca staj değerlendirmelerine uygulamadan tecrübeli İnşaat Mühendisleri davet edilecektir.
-Staj sunumu için öğrencilere 15 dakika süre verilecektir.
-Staj sunumları MS Power Point kullanılarak yapılacak ve bu sunumlar CD halinde teslim edilecektir.

- Staj yapılan kurumun doldurduğu staj değerlendirme formunda yapılan değerlendirmeler nota çevrilerek notların ortalaması alınır ve her bir öğrenci için “sicil fişi başarı puanı” hesaplanır. Sicil fişi başarı puanı 60 puanın altında olan öğrencilerin stajları “Başarısız” olarak kabul edilir.

-Staj sunumlarına katılan her bir öğretim üyesi ve uygulamadan katılan İnşaat Mühendisi ayrı ayrı puanlandırma yapar. Her bir stajyer için sunumda verilen puanların ortalaması alınarak “staj sunum başarı puanı” her bir öğrenci için hesaplanır. Bu değerlendirme sonunda 60 puan alamayan öğrencilerin stajı “Belli Oranda Başarısız” olarak kabul edilir. Başarısızlık oranı aldığı ortalama puan oranında aşağıdaki gibi stajı tekrarlaması istenir.


Staj sunum başarı puanı
Stajı tekrarlaması gereken gün sayısı
50-59
10
40-49
15
30-39
20
20-29
25
0-19
30



-STAJ TÜRLERİ

4. yarıyıldan itiberen yapılması zorunlu olan 30 iş günü Yapı stajı yanında 30 iş günü seçimlik olan Ulaştırma, Geoteknik ve Hidrolik stajı olmak üzere üç farklı disiplinde staj yapılması gerekmektedir. Bu staj türleri aşağıda ayrınlı olarak verilmiştir.

YAPI STAJI ( 30 İŞ GÜNÜ)
Yapı stajı yapı inşaatı yapan ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılmalıdır. Staj boyunca kaba inşaatı sona ermemiş, temel, normal katlar ve çatı inşaatı aşamalarının görülmesi gereklidir.

Yapı stajları, yapı denetim şirketlerinde, toplu konut (TOKİ) inşaatı şantiyelerinde, fabrika inşaatlarında, yüksek katlı betonarme binalarda ve Bayındırlık Müdürlüklerinde yapılabilir. Yapı stajı süresince uyulacak kurallar, gözlemler ve çalışma konuları aşağıda verilmiştir.
1) Şantiye kurulması (mobilizasyon), proje aplikasyonu, temel çalışmaları konusunda uygulamalar ve deneysel bilgiler öğrenilmelidir.
2) Binanın yapıldığı yerde zemin etüdü yapılmışsa bu konuda bilgi edinilmelidir.
3) Temel yapılmadan önce eğer zemin iyileştirmesi yapıldıysa gözlenmesi gereklidir.
4) Betonarme kalıp ve demir işçiliği, beton yapımı, beton dökümü, çatı yapımı, duvar işleri, yalıtım uygulamaları, ahşap ve demir doğrama işleri, döşeme ve duvar kaplama işleri gözlemlenmelidir. Beton ve çelik çekme deneyleri için gözlemler yapılmalıdır.
5) Staj yapılan şantiyede, prefabrikasyon teknolojisi ile çalışılıyorsa, prefabrike yapı elemanlarının imalatı ve montajı ile ilgili çalışmalar öğrenilmelidir.
6) Ataşman tutulması, hakediş (istihkak) tanzimi, iş programı gibi yapı işletmesi çalışmaları konusunda çalışmalarda bulunulmalıdır.
7) Ahşap veya çelik taşıyıcı çatı sistemlerinin yapımı öğrenilmelidir.
Karizmatik Yapı projelerinin hazırlanması konularında yetkili bürolarda çalışmalar yapılmalıdır.

ULAŞTIRMA STAJI (30 İŞ GÜNÜ)
1) Bu tip stajlar özellikle Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı şube şefliklerinde Karayolları Genel Müdürlüğü için çalışan taşeron şirketlerin şantiyelerinde yapılmalıdır. Sadece büro stajı olarak yapılmayacaktır.
2) Stajın büro kısmında, yapılan işin niteliğine göre gerek kullanılan paket programlar hakkında bilgi edinilecek ve gerekse bu programlar bilfiil kullanılacaktır. Bu arada büroda yapılan etüd, plan ve keşifler hakkında bilgi edinilecektir.
3) Ulaştırma stajlarında çok önemli bir yer tutan arazi ve laboratuar deneyleri çok titiz bir şekilde izlenmeli ve yeri geldiğinde de yapılmalıdır.
4) Demiryolu, karayolu ve hava ulaştırmaları ekonomik maliyetleri hesapları yapılmalıdır.
5) Her türlü ulaştırma konularında keşif ve etüt çalışmaları yapılmalıdır.
6) Güzergah palanlarının çıkarılması; Bu güzergaha ait en kesitlerin, hacim hesaplarının, kütleler diyagramlarının çizilmesi, toprak işlerinin ve taşıma maliyetlerinin hesaplanması, sanat yapılarının belirlenmesi, çizim ve hesaplarının nasıl yapıldığı öğrenilmelidir.


7) Şantiye kurulması, proje aplikasyonu, işletme planı, programları ve uygulaması gibi konularda uygulamalı bilgiler edinilmelidir.
Karizmatik Alt temel, temel ve kaplama tabakalarında kullanılan malzemeler, bu malzemelerin tanıtılması ve özellikleri öğrenilmelidir.

GEOTEKNİK STAJI ( 30 İŞ GÜNÜ)
1)Son yıllarda ülkemizde hızla gelişen Geoteknik dalında çok önemli yatırımlar yapılmış, sektöre hizmet veren irili ufaklı birçok firma kurulmuştur. Geoteknik dalında hizmet veren büyük ölçekli firmalardan herhangi birinde staj komisyonunun onayı alınarak staj yapılabilir.
2)Geoteknik Mühendisliği özellikle zemin özellikleri tam olarak belirlenemeyen ve derin kazı gerektiren inşaatlarda zemin mekaniği problemlerinin uygulamasında önemlidir. Geoteknik mühendisliğinin, zemin mekaniği, geoteknik deprem mühendisliği, temel mühendisliği gibi alanlarında yapılmış bir staj çok faydalı ve öğretici olacaktır.
3)Geoteknik stajında bir problemin çözümüne yönelik olarak yapılan Zemin Etüdü, Ankraj ve Palplanj sistemleri, İksa sistemi, Fore Kazık, Mini Kazık, Diyafram Duvar, İstinat Duvarı, Taş Kolon, Kum Dren, Dinamik Kompaksiyon, Jet Grout, Geosentetikler ve Tünel Yapımı
gibi farklı uygulamalardan bir ve/veya birkaç tanesinde problemin tanımından çözümü ve kontrolüne kadar aşama aşama görülmesi gerekmektedir.
4)Staj esnasında, Su Muhtevası Deneyi, Kıvam Limitleri Deneyleri, Elek Analizi Deneyi, Hidrometre Deneyi, Özgül Ağırlık Deneyi, Konsolidasyon Deneyi, Serbest Basınç Deneyi, Direk Kesme Kutusu Deneyi, Üç Eksenli Basınç Deneyleri, Plaka Yükleme Ve Kazık Yükleme Deneyleri gibi deneyler mutlaka öğrenilmelidir.
HİDROLİK STAJI (30 İŞGÜNÜ)


1) İçme suyu temini stajı yapacak öğrenciler, staj süresince suyun kaynağındaki yapılan işleri, isale hattını, terfi merkezini, hazne şebekesini ve yardımcı elemanları görmeleri zorunludur.
2) İl ve ilçe kanalizasyon inşaatlarında staj yapan öğrenciler, atık su ve yağmur sularının uzaklaştırılması sisteminin projeaşamasından bütün imalat aşamalarına katılamalıdır. Ayrıca
atıksu arıtma tesisinde staj yapılıyorsa bütün ünitelerin nasıl boyutlandırıldığı ve imalatının nasıl yapıldığını görmesi gerekmektedir.


3) Sulama tesislerinde staj yapan öğrenciler, su alma yapılarının nasıl projendirildiğini ve imalatnın nasıl yapıldığını öğrenmeleri gerekmektedir. regülatör, gölet, sulama kanalı, kanalet ve sanat yapılarının yapım esnasında izlenmelidir.
4) Liman inşaatında çalışacak öğrenciler, liman projelendirilmesinin esasları ve projenin uygulama aşamalarının görülmesi gerekmektedir.
5)Barajlarda staj yapacak öğrenciler, staj süresinin elverdiği ölçüde mümkün olan tüm imalat aşamalarında bulunmaları gerekmektedir. Su tutma yapılarında gövde, dolu savak, derivasyon tüneli, su alma yapıları, dip savak, denge bacaları gibi yapıların, hem proje bazında bilgi sahibi olunması hem de inşa aşamalarının görülmesi gerekmektedir.

STAJ YAPACAK ÖĞRENCİLERE YAPILAN TAVSİYELER

1) Bulundukları staj yerinde Anadolu Üniversitesini temsil ettiklerini unutmamaları gerekmektedir. Oluşturulacak olumsuz bir görüş ileride diploma alacakları okulla bağdaştırılacaktır.
2) Öğrenmenin en etkin yolu soru sormaktan geçmektedir. Dolayısıyla devamlı soru sorup bunların cevaplarını bulmaları gerekmektedir. Şantiyede staj yapılırken, öğrenci bilfiil, sanki yeni mezun bir mühendis gibi aktif bir şekilde şantiye ortamında görev almaya çalışacaktır. Yani vasıfsız işçi gibi durmamaya özen gösterecektir. Bunu da tecrübeli mühendislere veya şantiye şeflerine sorduğu sorularla hayata geçirecektir.
3) İnşaat mahallinde meydana gelebilecek kazalara karşı dikkatli olunmalıdır. Kendilerine yapılacak uyarılara uymaları gerekmektedir.
4) Staj yapmadan önce, staj yapacakları konu ile ilgili kitap ve ilgili standartları edinmeleri büyük fayda sağlamaktadır. Stajdan önce ve staj süresince bu kaynaklara sıkça başvurmaları mühendislik yaşamlarını pozitif olarak etkileyecektir.
5) Staj süresince her gün rapor tutmaları, gözlem sonuçlarını ve taslakları not etmeleri çok yararlı olmaktadır. Çünkü öğrenilen bilgilerin %80’i ilk 1 saat içinde unutulmaktadır.
6) Staj esnasında fotoğraf ve video çekimleri gerektiğinden öğrencilerin bu kayıt aletlerini sürekli yanlarında taşımaları gerekmektedir.
3  Üniversiteli Gençlik / Staj / Örnek şantiye ve büro staj dosyaları : 27 Haziran 2008, 13:55:32
arkadaşlar bu istek mesajlarını okuyunca hemen sizlere yardımcı olmak için örnek olması açısından elimdeki tüm staj dosyalarını upload ettim iyi çalışmalar...

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın

Eklenen dosyalar:

Büro stajı örneği: Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
Şantiye stajı örneği: Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
4  Genel / Tasarım / Ynt: Tasarım Geliştirme Prosedürü : 24 Ağustos 2006, 15:34:38
Yeşim hanım çok teşekkür ederim.
5  Genel / Tasarım / Ynt: Tasarım Geliştirme Prosedürü : 21 Ağustos 2006, 16:26:44
inşaat sektörü için istiyorum
6  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Standart GMP Kuralları (Haccp) : 28 Temmuz 2006, 11:44:21
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://rapidshare.de/files/17322810/Standart_FDA_GMP_Kurallar_.pdf.html
7  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Tehlike ve Risk Analizleri Plani Ornegi : 28 Temmuz 2006, 11:42:36
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın

Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın


8  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Tehlike Analizi Kritik Kontrol Nok. (CCP) : 28 Temmuz 2006, 11:41:27
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://rapidshare.de/files/17332215/HACCP_Tehlike_Analizi_CCP.ppt.html
9  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Teknik Terimler rehberi : 28 Temmuz 2006, 11:40:18
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://www.hemenpaylas.com/download/450311/teknikterim.pdf.html
10  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / HACCP EL KİTABI : 28 Temmuz 2006, 11:39:27
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor
Linkleri görebilmek İçin Üye Olun veya Giriş Yapın
http://rapidshare.de/files/14324736/YEN__HEK.doc.html
11  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Ynt: HACCP UYGULAMA PRENSİPLERİ : : 28 Temmuz 2006, 11:37:33
III.6.2 ÜRÜN İZLENEBİLİRLİĞİ
Kayıtlama prensibinin şartı sadece yukarıda anlatılanlarla kalmamaktadır: Tutulan kayıtlarla ürün ve proses arasında bağlantıyı sağlayabilmek için ürünlerin uygun izleme yöntemleri ile geriye doğru izlenebilmesi gerekir. Bu sayede sistemdeki problemlerin sebepleri araştırılabilir ve düzeltici faaliyet yapılabilir. Bu amaçla firma ürünün geriye doğru izlenebilmesi için yöntem oluşturmalıdır. Bu yöntem aşağıdaki hususları kapsar.

1. Ürün üzerinde lot no./parti no; üretim tarihi ve vardiyası gibi bilgilerin nasıl gösterileceği;
2. Bu bilgiler kullanılarak imalat içerisindeki hangi proses, muayene ve deney ve HACCP kayıtlarına ulaşılacağı ve bu kayıtların nasıl kullanılacağı;
3. Yukarıda bilgi kaynaklarına ulaşabilmek için gerekiyorsa ilave olarak hangi kayıtların tutulacağı;

HACCP sisteminde tutulan kayıtların,
1. Oluşturulması,
2. onaylanması,
3. gözden geçirilmesi,
4. muhafazası ve güvenliği,
5. tekrar kullanıma sunulması ve ulaşılabilirliği,
6. saklama sürelerinin belirlenmesi,
7. Elden çıkarılması ve imhası, konularında yöntemin tanımlandığı bir Kalite Kayıtları Prosedürü oluşturulur. Bu prosedür kapsamında tutulan kayıtlar bir Kalite Kayıtları Liste'sine dahil edilir.

III.6.3 GERİ ÇAĞIRMA
Müşteriye sevkedilmiş ürünlerin uygunsuz olduğunun daha sonradan farkedilmesi durumunda işletme içinde oluşturulacak bir organizasyonla bu ürünleri piyasadan/müşterilerden geri toplanması amacıyla bir yöntem oluşturulmalıdır.

III.6.4 UYGUN OLMAYAN/HATALI ÜRÜN KONTROLÜ

CCP lerin kritik limitlerin dışına çıkması durumunda veya hammadde/proseste ürün güvenliği ile ilgili bir problem ortaya çıktığında,
1. açığa alınacak partilerin belirlenmesi
2. kullanılacak ıskartaların ürün güvenliği açısından uygunluğunun değerlendirilmesi
3. muayene ve deney sonuçları olumsuz veya belli olmayan ürünleri uygun olanlardan ayrılması
4. karantinaya ayrılan veya açığa alınan ürünlerin veya hammaddelerin imha edilmesi hususlarında etkin bir yöntem oluşturulması için gerekli kayıtlar oluşturulmalıdır. Bu kayıtlara, izlenebilirlik, CCP gözetim kayıtları, proses kontrol ve muayene/deney formları örnek olarak verilebilir.

III.7.0 DOĞRULAMA

III.7.1 DOĞRULAMA VE GEÇERLİLİK PROSEDÜRLERİ
HACCP’in yedinci prensibi HACCP sisteminin etkinliğinin doğrulanmasıdır. HACCP sistemi oluşturulduktan sonra doğrulama faaliyetleri de sürekli olarak yapılmaya başlanır. Doğrulama, gözetim prosedürlerinin dışındaki doğrulama metotlarını, prosedürleri veya testleri kapsar. Bu şekilde HACCP’in amacına ulaşıp ulaşmadığı doğrulanmış olur.

HACCP sisteminin doğrulanması ile ilgili yöntem HACCP Doğrulama Prosedürü’nde detaylandırılmalıdır. Bu yöntem dokümanların doğrulanması, uygulamanın etkinliğinin kontrolü, düzeltici faaliyetlerin etkinliği ve sistemin geçerli kılınması ile ilgili hususları içermelidir. Bu amaçla HACCP sistemi ile ilgisi olan her bir birim için check listler hazırlanmalıdır. Ayrıca HACCP sistemi ISO 9002 sistemi açısından da bir check list olan HACCP sistem değerlendirme formu ile doğrulanmalıdır.

III.7.2 DOKÜMANLARIN DOĞRULANMASI
HACCP dokümanları HACCP doğrulama prosedürleri ve check listleri kapsamında belirlenmiş periyotlarda gözden geçirilmeli ve doğrulanmalıdır. Gözden geçirme ve doğrulama sonuçlarına göre dokümanlarda revizyonlar gerçekleştirilmelidir.
Yeniden değerlendirme, sisteme yeni olarak dahil edilmesi gereken tehlikelerin ortaya çıkarılması için yapılır.
Bu durum,
1. Yeni hammaddeler
2. Proseslerde yapılan yeni düzenlemeler.
3. Yeni prosedürler
4. Yeni veya farklı proses ekipmanının kullanıma alınması
5. Formülasyon değişiklikleri
6. Üretim hacmi
7. Personel profilinde değişim
8. Bitmiş ürünün dağıtım şekli sebebiyle ortaya..çıkar.

III.7.3 UYGULAMANIN DOĞRULANMASI

III.7.3.1 Günlük, Haftalık ve Aylık Çizelgelerle Kontrol

HACCP sisteminin devamlılığını sağlamaktan sorumlu tutulan yöneticinin HACCP sistemini günlük, haftalık veya aylık çizelgelerle kontrol etmesi oldukça faydalı olacaktır. Bu tür bir uygulamanın hem hatanın anında ortadan kaldırılmasına hem de hatayı yapan kişi(ler)in yerinde ve zamanında eğitilmesine imkan verir. Hatanın tekrar ortaya çıkması engellenir.

HACCP yöneticisi gözetimleri yapan personelin bütün gözetim kayıtlarını ve dokümanlarını imzaladığından emin olmalı ve gözetim kayıt ve dokümanlarının gözetimin gerçekleştirildiği zamanda hazırlandığını güvence altına alınmalıdır.

III.7.3.2 Kayıtların İncelenmesi
HACCP sisteminde tutulan gözetim kayıtların ve sapmalar incelenmelidir. HACCP kayıtları aşağıdaki sebeplerden dolayı incelenmektedir.

1. CCP lerin kontrol altında olduğunun doğrulanması
2. Düzeltici faaliyet başlatılması
3. Sapma durumunda düzeltici faaliyetlerin zamanında yerine getirilip getirilmediğinin kontrolü
4. Müşteri şikayeti durumunda hatanın sebebinin bulunması
5. Ürün muayene ve deneylerinde uygunsuzluk tesbit edilmesi durumunda bu uygunsuzlukların sebeplerinin araştırılması

Tarih ve vardiya bilgilerinden faydalanarak HACCP kayıtlarına ulaşılıp ulaşılamadığı doğrulanmalıdır. İstenilen kayıda ulaşmak için tutulan izlenebilirlik formlarının etkin olarak tutulup tutulmadığı bu amaçla kontrol edilir.

Ayrıca, kritik limitlerin dışına çıkıldığında elemanların düzeltici faaliyetleri nasıl gerçekleştirdikleri de doğrulanmalıdır. Doğrulama faaliyetlerinin sonucunda düzeltici faaliyetler yapılması ve HACCP dokümantasyonunda revizyon ihtiyacı ortaya çıkabilir.

III.7.3.3 Proses / Ürün Gözetimi
Gıda firmalarında da diğer sektörlerde olduğu gibi girdi, proses ve son aşamalarda ürünün doğrulanması amacıyla muayene ve deneyler yapılmakta ve ürünün uygunluğunun veya uygunsuzluğu ürün standardı, kalite planı veya kalite kontrol talimatı gibi dokümanlarda tanımlanmaktadır. Bu tanımlamalara göre yapılan muayene ve deneyler sonucunda HACCP planlarının doğrulanması sağlanabilir. Bu dokümanları Kalite Planı olarak adlandırılacak olursa: kalite planları çoğu zaman ürün güvenliği ile ilgili parametreleri de içermektedir. Bunlara, ürünün sıcaklığı, rutubeti ve ürünün görsel muayenesi örnek olarak verilebilir. Üründe ortaya çıkacak gıda güvenliği problemleri CCP'lerde düzeltici faaliyet yapılması veya bu problemlerin sıkça tekrar etmesi durumunda HACCP planlarının revize edilmesi ihtiyacını ortaya çıkarabilir.
Ürün parametrelerine ilaveten proses parametrelerinin de gözetiminin yapılıyor olması HACCP için önemli bir gerekliliktir. Çünkü proses kontrolü HACCP planlarının doğrulanması için önemli bir veri kaynağıdır.

III.7.3.4 Hijyen Kontrolleri
Firma, proses kontrol kapsamında ele alınması gereken hijyen ve sanitasyon kurallarını kontrol altına alacak bir prosedür hazırlamalı ve sürekliliğini sağlamalıdır. Bu amaçla hijyen denetimleri yapılmalıdır. Yapılan hijyen denetimlerinin sonunda hazırlanan denetim raporları HACCP sisteminin doğrulanması amacıyla kullanılır.

Öte yandan ülkemizde Sağlık Bakanlığı firmalarda planlı ve belirli aralıklarda hijyen denetimleri yapılmasını öngörmektedir. İlgili yönetmeliklerle tanımladığı kuralların uygulanması bir Hijyen Audit Prosedürü ’nün HACCP sistemine dahilmesi ile sağlanabilir. Bu prosedürünün kapsamında bir Fabrika Hijyen Audit Soru Listesi de hazırlanmalıdır.

III.7.4 HACCP SİSTEMİNİN GEÇERLİLİĞİ
Geçerlilik çalışmaları da doğrulama faaliyetlerinin bir parçası olarak ele alınır. Diğer doğrulama faaliyetlerinden farklı olarak geçerlilik çalışmalarının amacı, HACCP sisteminin üretilen gıdada tanımlanmış tehlikeleri önleme, azaltma veya kabul edilebilir bir seviyeye getirebilme kabiliyeti açısından değerlendirilmesi ve geçerli kılınmasıdır.

HACCP planını geçerli kılmak için değişik kaynaklardan doğrulama için veriler dikkate alınabilir. Bu veriler genellikle aşağıdaki hususlardan oluşur.
1. Bilimsel literatür,
2.Ürün test sonuçları
3. Deneysel araştırma sonuçları
4. Yasal şartlar ve standardlar
5. Proses otoriteleri tarafından oluşturulan proses verileri
6. Akım şemalarının yerinde doğrulanması
7. HACCP planlarının yerinde doğrulanması
8. Bilgisayar programları (modelleme programları)
9. Proses otoriteleri tarafından proses teçhizatı ile ilgili verilecek ve fiziksel tehlikelerin oluşmasını önleyecek bilgiler
Ayrıca, CCP'lerin yönledirilmesinde genellikle kullanılmayan mikrobiyolojik testler doğrulama için faydalıdır. "Genellikle son üründe yapılan mikrobiyolojik analizler, işlemlerin mikrobiyolojik açıdan uygunluğunu kanıtlar".

III.7.5 PLANLI İÇ KALİTE DENETİMLERİ
HACCP sistemindeki planlanmış düzenlemelerin etkin olarak yürütülüp yürütülmediğini doğrulamak amacıyla planlı denetimler yapılmalıdır.

HACCP sisteminde ise bu sayede aşağıdaki hususlar planlı ve bir yönteme bağlı olarak gerçekleştirilmiş olur.
1. HACCP planlarının doğrulanması ve geçerli kılınması;
2. HACCP dokümanlarının kullanım yerindeki mevcudiyeti
3. Elemanların HACCP konusundaki bilgisi ve eğitim ihtiyacı
4. HACCP sistemindeki aksaklıklar ve problemler

Planlı denetim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi aşağıdaki hususları kapsar.
1. Denetim görevlilerinin yetiştirilmesi;
2. Yıllık denetim planının hazırlanması,
3. Denetimleri gerçekleştirilmesi,
4. Denetimlerin raporlarındaki uygunsuzlukların giderilmesi ve
5. Sonuçların kayıt olarak saklanması.
6. Denetim sonuçların gözden geçirmesi için yönetime sunulması.

III.7.6 YÖNETİMİN HACCP SİSTEMİNİ GÖZDEN GEÇİRMESİ
Aşağıdaki hususlar düzenli aralıklarla yapılan gözden geçirme toplantılarında gözden geçirilmeli ve değerlendirilmelidir.

1. HACCP planlarının gözden geçirilmesi ve geçerli kılınması
2. Gerçekleştirilen doğrulama faaliyetlerinin değerlendirilmesi
3. Düzeltici faaliyetlerin gözden geçirilmesi faaliyetlerinin etkin olarak yapılabilmesi için planlı Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantılarının düzenlenmesi ve yukarıda sayılan konuların ele alınması gereklidir.

Toplantıların sayısı veya sıklığı HACCP yöneticisi tarafından belirlenmelidir. Bu amaçla bir yöntem belirlenmelidir
12  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Ynt: HACCP UYGULAMA PRENSİPLERİ : : 28 Temmuz 2006, 11:36:45
III.4.0 GÖZETİM

III.4.1 SÜREKLİ VE ARALIKLI GÖZETİM
HACCP'in 4.prensibi gözetim prosedürlerinin oluşturulmasıdır.
Gözetim CCP lerin kontrol altında olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılan sistematik ve planlı gözlemler topluluğudur.

Gözetimin HACCP sisteminde özel bir yeri vardır. Gözetim proses kontrol dışına çıkma eğilimi gösterdiğinde firma yönetimini uyarır. Böylelikle CCP kritik limitin dışına taşmadan böyle bir eğilimin sebepleri araştırılır, ortadan kaldırılır ve proses normal haline döndürülür. Mesela: "Firma belirli bir ürünü ile ilgili sabah saat 6:00, 7:00 ve 8:00 da üç değişik ölçüm yapmaktadır. Her seferinde, pH’ın kabul edilebilir limitler içerisinde seyrettiği fakat saat 8:00’e doğru yükselme ve kritik limite yaklaşma eğilimine girdiği farkedilecek olursa bu noktada önlemler alınabilir ve proses eski haline getirilebilir".

CCP’lerin gözetimi ile ilgili prosedürler hat üzerindeki proses aşamalarını esas almalıdır. Gözetim sürekli veya aralıklı olabilir. Sürekli gözetim yapıldığı takdirde pişirme işlemlerinde kullanılan ve zamana bağlı sıcaklık değişimini çizen sıcaklık ölçüm cihazı ve plotter gibi cihazlar kullanılabilir. Doğal olarak, sürekli gözetim daha kesin ve sürekli verilere ulaşmada ve prosesin % 100 güvenli olduğunu belirlemede en etkin yoldur. Fakat, kulanılan ekipmanın da hasaslığı düzenli aralıklarla ölçülmeli ve kalibrasyonu yapılmalıdır. Sürekli gözetimin makul olmadığı durumlarda aralıklı gözetim yapılmalı ve bunun yöntemi oluşturulmalıdır. Aralıklı gözetime örnek olarak aşağıdaki ölçümler verilebilir.
1. Gözle muayeneler;
2. Hammadde speklerinin gözetimi
3. Su aktivitesi (aw) ve pH ölçümleri
4. Ürün sıcaklıkları
5. Ürün niteliği ölçümleri vb.
Aralıklı gözetim yapıldığında gözetimlerin sıklıkları tehlikenin kontrol altında olmasını güvence altına alacak şekilde ve yeterince rastgele zamanlarda yapılmalıdır.

Kuruluş CCP’lerin kontrol altında olmasını sağlayacak gözetim sıklıklarını belirlemelidir. Bazı durumlarda sıklıkları belirlemek için testler yapılması veya istatistiksel örnekleme yöntemlerinin kullanılması gerekebilir.[23] Örneklemeden kısaca bahsedilecek olursa : “ Bir ana kütleden rassal olarak seçilmiş ve daha az sayıda birimden oluşan örneği inceleyerek , ana kütlenin çeşitli karakteristik değerleri hakkında bilgi sahibi olma ve böylece genel yargılara ulaşma çalışmalarına örnekleme denir.”

III.4.2 GÖZETİMİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ
Gözetimin gerçekleştirilmesi aşağıdaki hususları kapsamaktadır.
1.Her bir CCP için en uygun gözetim yönteminin belirlenmesi
2.Her bir CCP’nin gözetim sıklığının belirlenmesi
3.Günlük üretimi temsil etmesi için (aralıklı gözetim durumunda) rastgele gözetim yapılmasının faydalı olup olmayacağının değerlendirilmesi; Faydalı bulunursa rastgele gözetimin nasıl yapılacağının tanımlanması.
4. Her bir gözetim işlemi için ne gibi testlerin uygulanacağının tanımlanması ve dokümante edilmiş prosedürlerde detaylandırılması
5.Gözetimden sorumlu personelin tanımlanması ve eğitilmesi
6.Oluşturulan CCP’lerin ve limitlerinin gözetlenmesinden, test sonuçlarının kaydedilmesinden ve düzeltici faaliyetlerden sorumlu personelin eğitimlerinin sağlanması

HACCP gözetimlerinin yapılması amacıyla HACCP planları oluşturulur.
HACCP planında aşağıdaki bilgiler bulunur.
1.Proses aşamaları
2.Tanımlanan tehlikeler
3.Kritik Kontrol Noktaları
4.Kritik limitler
5.Kontrol sıklığı
6.Tutulacak kayıt
7.Gözetimi yapacak sorumlu
8.Sapma durumunda düzeltici faaliyet yapacak yetkili
Oluşturulan HACCP planı sistemin bir özeti olma özelliğini taşımaktadır.

Bisküvi üretimine ait bir HACCP uygulama planı ve boş hali ek’de sunulmuştur. Bunlara ilaveten , HACCP sisteminin koordinasyonundan sorumlu HACCP Sorumlusunun görev tarifi hazırlanmalıdır.

II.5.0 DÜZELTİCİ FAALİYETLER

III.5.1 DÜZELTİCİ FAALİYET ÇEŞİTLERİ
Gözetim sonuçları kriterlerin karşılanmadığını veya işlemin kontrol altında olmadığını gösterdiği zaman, durumu düzeltmek için uygun ve hızlı olan işlem uygulanmalıdır. Düzeltme işlemi prosese göre değişir. Düzeltici faaliyete aşağıdaki örnekler verilebilir.
1.Tekrar ısıtma veya tekrar işleme
2.İşleme sıcaklığının arttırılması, işleme süresinin uzatılması veya termostatların ayarlanması
3. Su aktivitesinin azaltılması
4. pH’ın azaltılması
5. Ölçüm ekipmanının yenilenmesi
6. Proses ekipmanının yenilenmesi veya bakım yapılması
7. Elemanlara ilave eğitim verilmesi
8. Operasyon yöntemlerinin ve prosedürlerin revize edilmesi
9. Proses akışında değişiklik

HACCP gözetimleri sırasında CCP lerin kritik limitlerin dışına çıkması (sapma) durumunda hangi işlemlerin yapılacağı HACCP Uygulama Planlarına kaydedilir. Ayrıca, HACCP sistemindeki aksaklıkların sebeplerinin ortadan kaldırılması amacıyla Düzeltici Faaliyet Prosedürü hazırlanması gerekmektedir. Düzeltici faaliyet isteğinde bulunabilmek için Düzeltici Faaliyet İstek Formu kullanılır.

III.5.2 DÜZELTİCİ FAALİYETLERİN AŞAMALARI

III.5.2.1 Düzeltici Faaliyet Sistemi

Düzeltici faaliyetlerin gerçekleştirilmesi aşağıdaki adımlardan oluşur.
1. Veri kaynaklarının neler olduğu tanımlanır. Bu veri kaynakları aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır.
a. CCP ‘lerin gözetimi sırasında tutulan kayıtlar
b. CCP kritik limtlerinden sapma olduğunu gösteren raporlar
c. Doğrulama faaliyetleri
d. İç denetim sonuçları
2. Faaliyetin kim tarafından ve nasıl gerçekleştirileceği tanımlanır.
3. Hangi durumlarda hangi düzeltici faaliyetin yapılacağı tanımlanır.
4. Sapma durumunda tanımlanan kişi veya bölüm tanımlanan

III.5.2.2 Bir Düzeltici Faaliyetin Gerçekleştirilmesi
Sistem içerisinde düzeltici faaliyet yapmak için bir yöntemin oluşturulması gerekmektedir. Düzeltici faaliyet akışı aşağıdaki gibi sıralanır.
1.Her bir noktadan kimlerin sorumlu olduğu;
2.Hangi sapmaların görülmesi halinde ne gibi düzeltici faaliyet yapılacağı;
3.Yapılan yönlendirmenin ne şekilde rapor edileceği tanımlanmalıdır.

Bazı CCP'ler çoğu işletmede sürekli gözetim altında tutulur. Örneğin, ısısal işlemler termocouple ve termograflar kullanılarak sürekli kontrol edilmeli ve ilk yönlendirme üretim hattında çalışanlar tarafından yapılmalıdır. Gerektiğinde tekrar işleme veya geçici bir süre üretimi durdurma gibi önlemler alınabilir.

III.6.0 KAYITLAMA

III.6.1 HACCP KAYITLARI
HACCP sisteminin 6.prensibi kayıtlamadır. Bu prensip HACCP ile ilgili kayıtların tutulmasını istemektedir. Çünkü HACCP sisteminin geriye doğru izlenebilmesi, gözetimi, doğrulanması ve geçerli kılınması için kayıtlara başvurulmaktadır. Bu kayıtların,
1.Oluşturulması,
2.Onaylanması,
3.Gözden geçirilmesi,
4.Muhafazası ve güvenliği,
5.Tekrar kullanıma sunulması ve ulaşılabilirliği,
6. Saklama sürelerinin belirlenmesi,
7. Elden çıkarılması ve imhası, konularında yöntemin tanımlandığı bir Kayıtlama Prosedürü hazırlanmalıdır. Firma ISO 9001/9002 belgesi almışsa bu firmanın bir Kalite Kayıtları Listesi vardır. HACCP kaliteyi doğrudan ilgilendirdiğinden HACCP kayıtları bu listeye alınmalıdır.

13  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / Ynt: HACCP UYGULAMA PRENSİPLERİ : : 28 Temmuz 2006, 11:35:59
III.1.5 TEHLİKELERİN DOKÜMANTE EDİLMESİ
Yukarıdaki aşamalarda tehlike analizlerinin yapılması için verilerin toplanması anlatıldı. Daha sonraki aşama bu verilerin,
1. Tasnif edilmesi,
2. Değerlendirilmesi
3. Düzeltme, ekleme veya çıkarmaların yapılması
4. Proses akış şemaları ile birleştirilmesi . Birleştirme iki şekilde yapılabilir.
a) Tehlikelerin proses akış şemalarının üzerinde gösterilmesi veya
b) Tehlike tablolarının düzenlenmesi ve proses akışının bu tablolara aktarılması (Bu daha uygun bir yöntemdir. Çünkü hazırlanan bu tablo daha sonra Kritik Kontrol Noktası Belirleme Formu olarak kullanılacaktır.)
5. Onaylanması
6. Mümkün olursa, gerekli tedbir ve düzeltici faaliyetlerin alınması ile bu tehlikelerin ortadan kaldırılmasıdır.

III.2.0 KRİTİK KONTROL NOKTALARININ BELİRLENMESİ
HACCP planının geliştirilmesinde hammaddelerde ve proses aşamalarındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikelerin tanımlanması ve bu tehlikelerin önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesinden sonra atılacak diğer adım prosesteki tehlikeleri kabul edilebilir bir seviyeye çekmek, önlemek veya ortadan kaldırmak için gözetim yapılan noktaların tanımlanmasıdır.

Bu noktalara kritik kontrol noktası (CCP) denir. Prosesteki her bir aşamanın kritik kontrol noktası (CCP) olup olmadığını belirlemek için bir çeşit karar ağacı kullanılır. "Karar ağacı tehlike analizleri tamamlandıktan sonra uygulanmalıdır” .

HACCP programı uygulayan firmaların başlangıçta CCP olmasına gerek olmayan noktaları gereksiz yere veya bilinçsizce kritik kontrol noktası olarak belirledikleri tesbit edilmiştir. Kritik kontrol noktalarının doğru olarak belirleyebilmek için doğru tanımlamak gerekir. Kritik kontrol noktaları (CCP), kalite kontrolun yetersiz kaldığı ve üretimde hata yapılan yerlerdir. Bu hatalar gıdanın bozulmasına veya sağlıksız bir hale gelmesine yol açar. Bu noktaların gereğinden çok fazla olması işlemleri karmaşıklaştırır. Sonuç olarak gerçekte olmayan tehlikelerle uğraşılmak zorunda kalınabilir. Diğer yandan gerekli kritik kontrol noktalarının belirlenmemesi beklenmedik tüketici problemlerine yol açabilir. "Kritik kontrol noktalarının tanımlanması, HACCP sisteminin en önemli aşamasıdır."

Fabrikada üretim parametrelerinde standardizasyon sağlanmalı ve değişiklik olması halinde ise tekrar değerlendirme yapılmalıdır. Çünkü, üretimdeki küçük bir değişiklik veya akım şemasında belirtilen işlem parametrelerindeki farklı bir uygulama kritik kontrol noktasında yapılan kontrolun değerlendirilmesine çok fazla etki edebilir. "Örneğin hazırlanan meyve konservesine şeker şurubu yerine partikül şeker konulması, su aktivitesindeki azalmanın bölgesel olmasına ve bunun sonucu olarak su aktivitesinin düşük olduğu alanlardaki mikroorganizmaları öldürmek için ihtiyaç duyulan sıcaklığın artmasına yol açar."

ISO 9001/9002 sistemi uygulayan gıda firmalarında CCP lerin belirlenmesinde çok önemli bir kolaylık ortaya çıkmaktadır. CCP lerin bir çoğu, sistem içinde proses kontrol veya ürün kontrol noktası olarak zaten belirlenmiştir. Proses sıcaklık ölçümleri su aktivitesi ve pH ölçümü ve metal dedektör kontrolleri bu tür konrollara örnek olarak verilebilir.
Yukarıdaki satırlarda CCP lerin belirlenmesinde CCP karar ağacı adlı bir aracın kullanımından bahsedilmişti. Bu aracın yardımı ile tehlikelerin tanımlandığı proses aşamaları bütünüyle gözden geçirilip CCP ler tesbit edilir. CCP karar ağacının kullanımı metodik, tarif edici, kullanımı kolay ve anlaşılır bir yapı sergilemektedir. Karar ağacının sonuçlarının etkin kullanılabilmesi amacıyla bir Kritik Kontrol Noktası Belirleme Formu kullanılır. Fakat her kuruluş kendine özgü formlar da geliştirebilir. CCP lerin belirlenmesi tipik olarak CCP karar ağacındaki dört adet sorunun, tehlikelerin tanımlandığı her bir proses aşaması ve bu tehlikeler için cevaplanmasıdır.

CCP lerin belirlenmesi için Karar Ağacı ve CCP belirleme Formu kullanılır. . Bu formların oluşturulmasında HACCP Karar Ağacı kullanılmaktadır.

III.3.0 KRİTİK LİMİTLERİN BELİRLENMESİ VE HACCP PLANI
HACCP sisteminin daha sonraki adımı kritik limitlerin belirlenmesidir. Kritik limit CCP’lerin kontrol altında olduğu ve aşılması durumunda kritik tehlikelerin ortaya çıkma riskinin yüksek olduğu noktadır. Bu limitlerden sayısal olanlar toleransları ile birlikte değerlendirilmelidir.

CCP lerin kritik limitlerinin belirlenmesinde aşağıdaki adımlar takip edilir.
1. Belirlenen CCP için literatürde veya yasal mevzuatta limitler varsa bu limitlere uyumlu olunmalıdır. Limit, hazırlanacak HACCP Planı’nda Kritik Limit sütununa yazılmalıdır.
2. Şayet yasa, tüzük , yönetmelik ve literatürde incelenen CCP ile ilgili bir kritik limit belirtilmemişse bu limitin belirlenmesi gıda kuruluşunun sorumluluğundadır. HACCP sistemini kuran ekip şirket içindeki uzmanlara da danışarak bu tür limitleri belirleyebilir veya testler ve çeşitli doğrulama metotları kullanabilir. Firma isterse bu konu ile ilgili dışarıdan danışman desteğine de başvurabilir. Kritik limitler belirlendikten sonra bu limitler HACCP Planı’ndaki Kritik Limit sütununa yazılmalıdır.
3.Bir HACCP denetiminde belirlenen kritik limitlerin geçerliliğini sağlamak üzere yapılan toplantı tutanakları, doğrulama deneyleri, varsa dış danışmanın verdiği belgeler veya danışmanla yapılan toplantıların tutanakları, danışmanın yeterliliğini gösterir belgeler kayıt olarak saklanmalıdır.

HACCP gözetimlerinin yapılması amacıyla HACCP Planları oluşturulur.

HACCP Planlarında aşağıdaki bilgiler bulunmaktadır.
1.Proses aşamaları
2.Tanımlanan tehlikeler
3.Kritik Kontrol Noktaları
4.Kritik limitler
5.Kontrol sıklığı
6.Tutulacak kayıt
7.Gözetimi yapacak sorumlu
8.Sapma durumunda düzeltici faaliyet yapacak yetkili

Oluşturulan HACCP planı sistemin bir özeti olma özelliğini taşımaktadır. Bisküvi üretimine ait HACCP Uygulama Planı ve boş hali ek’de sunulmuştur.

Ayrıca, HACCP sistemi kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin yönteminin anlatıldığı bir HACCP Uygulama Prosedürü oluşturulmalıdır .

Buna ilaveten, HACCP sisteminin koordinasyonundan sorumlu HACCP Sorumlusunun görev tarifi hazırlanmalıdır. .

HACCP Gözetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere çeşitli formlar geliştirilir ve kayıt olarak saklanır. Bu formlar HACCP sisteminin performansının değerlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadırlar.

14  Kalite Kontrol / HACCP ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri / HACCP UYGULAMA PRENSİPLERİ : : 28 Temmuz 2006, 11:35:18
III.1.0 TEHLİKE ANALİZLERİ

III.1.1 GİRİŞ

HACCP sisteminin uygulanmasında ilk prensip tehlike analizlerinin yapılmasıdır.Tehlikeleri değerlendirmek ve önemlerini analiz edebilmek için teknik bir uzmanlığa ihtiyaç vardır. Tehlike analizlerin yapılmasında sorumlu personel ile görüşmek ve onların bilgi ve tecrübelerinden faydalanmak da çalışmanın etkin olması için gereklidir. Çünkü, yanlış bir değerlendirme HACCP'in beklenen faydayı vermemesine sebep olacaktır. Ayrıca tehlike analizleri planlı ve düzenli bir şekilde yapılmalıdır. "Tehlike analizlerini yapmadan önce tehlikeleri gruplamak ve daha sonra önem sırasına koymak büyük faydalar sağlayacaktır".

Her gıda üretiminde farklılıklar arz etmekle birlikte tehlike analizlerinin yapılması, tehlikelerin önlenmesi açısından önemle ele alınması ve bir HACCP programı uygulanmadan önce kontrol altında tutulması gereken aşağıdaki hususları kapsar.

III.1.2 SALGIN VERİLERİNİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ :
Gıdanın, hammaddelerinin ve katkı maddelerinin taşıdığı tehlikeleri tesbit edebilmek için gıdalardan kaynaklanan hastalık, yaralanma ve salgınlarla ilgili verilerin gözden geçirilmesi gerekir. Bu veriler tehlike analizi çalışmalarına büyük ölçüde ışık tutacaktır.

Tehlikeler belirlenirken gıdaların neden olduğu hastalıklara ait raporlar hazırlanmalıdır. Bu rapora gıda zehirlenmeleri ve gıda kökenli hastalıkların oluş sebepleri, salgınların ortaya çıkmasına neden olan faktörler dahil edilmelidir. Ayrıca, Türkiye'de daha ziyade görülen gıda kökenli hastalık ve zehirlenmelerin araştırılması, Üretilen ürünle ilgili Dünya ve Türkiye'deki hastalanma ve zehirlenme verileri, Gıda güvenliği ile ilgili gelen müşteri şikayetlerinin değerlendirilmesi ve sebeplerinin tanımlanması da bu raporlarda yer alması gereken bilgilerdir.

Gıdanın bulaşmasına neden olan tehlikeler aşağıdaki gibi kısaca özetlenebilir.
1. Bitkisel gıda ürünü daha hasat edilmeden çeşitli haşere ve kemirgen mücadelesi ilaçları ile ilaçlanmakta ve bu ilaçlar gıda üzerinde kalmaktadır.
2. Etinden, sütünden veya yumurtasından faydalanılan evcil hayvanlar ise uygun olmayan şartlarda beslenmesi durumunda çeşitli hastalıklara yakalanabilmektedir.
3. Tüketilen gıdanın kendisi zehirli olabilmekte veya zehirli maddeler içerebilmektedir.
4. Gıdalar, hasat, işleme, taşıma, depolama, sevkiyat ve tüketim aşamalarında fiziksel, kimyasal ve biyolojik kirlenmeye maruz kalabilmekte ve ürün güvenliği ortadan kalkabilmektedir. Bu kirlenme ise genellikle aşağıdaki faktörlerden kaynaklanır.

a. Çalışanların ellerinden ve temizlik bezlerinden bulaşma
b. Temiz olmayan boru, taşıma sistemleri ve ekipman
c. Uygun olmayan depolama şartları
d. Böcek ve kemirgen öldürücü ilaçların bulaşması,[8]
e. Böcek ve kemiriciler
f. Bakım sonrası veya normal zamanlarda vida, çivi, metal parçası gibi yabancı cisimlerin ürünü kirletebilmesi
g. Uygun olmayan ambalajlama
h. Gereğinden fazla katılan katkı maddeleri
i. Gıdanın kirlenmiş diğer gıdalarla aynı yerde veya kirli bir ortamda saklanmasından dolayı çapraz kontaminasyon.

III.1.2.3 Mikroorganizmaların Canlı Kalması ve Çoğalması
Prosesin bütün aşamaları mikroorganizmaların canlı kalması ve çoğalması hususu geçmişte olup olmadığı, halen ortaya çıkıp çıkmadığı veya çıkma ihtimalinin olup olmadığı açısından değerlendirilmelidir. Mikroorganizmaların canlı kalması ve çoğalması aşağıdaki faktörlerle yakından ilgilidir.

1.Yapılan ısıl işlemin mikroorganizmaların ölmesine yetmemesi[10]
2. Daha önce pişirilmiş bir gıdanın yetersiz bir sıcaklıkta tekrar ısıtılması
3.Gıdanın pH'ının gerekenden yüksek veya düşük kalması
4. Gıdanın su aktivitesinin mikroorganizmaların canlı kalmasına veya çoğalmasına izin vermesi
5. Gıdanın uygun olmayan sıcaklık derecelerinde ve uygun olmayan kaplarda muhafaza edilmesi

III.1.3 HAMMADDELERİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
Kullanılan hammadde, ambalaj malzemesi ve katkı maddeleri ortaya çıkmasına sebep olabilecekleri tehlikeler ve bunların riskleri açısından değerlendirilmelidiler. Örnek bir Hammadde Tehlike Tablosu ve boş hali ek'de sunulmuştur.

III.1.4 ÜRETİM ŞEKLİNİN VE AŞAMALARIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
Belirlenen tehlikeler her bir proses için farklı olduğundan üretimle ilgili detayların tanımlanması, gözden geçirilmesi önemli bir noktadır. Bu aşamada aşağıda sıralanan hususlara dikkat edilmeli ve bütün faaliyetler planlı bir şekilde gerçekleştirilmelidir.

Daha önce hazırlanmış olan aşağıdaki veriler kullanılarak ve bizzat ziyaret edilerek üretim aşamalarında mevcut olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikeler ve bunların riskleri tanımlanmalıdır.
1. Ürün Özellikleri Tanımlama Formları
2. Hammadde Tanımlama Formları
3. Doğrulanmış Akış şemaları

Tehlike analizleri sırasında ürünlerin ve işlemlerin spesifik proses, dağıtım ve kullanım aşamalarında değerlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. Bu amaçla bir soru listesi hazırlanır ve sorulan sorulara cevap aranır.
Üretim süreçlerinin gözden geçirilmesinde çalışanlarla görüşülmesi doğru verilerin toplanabilmesi, aranan bilgiye daha hızlı ulaşılabilmesi açısından önem taşımaktadır. Çalışanlarla görüşmeler planlı olmalı ve sorular plana göre sorulmalıdır. Çalışanı tedirgin etmeyecek, kendisini rahat hissetmesini sağlayacak bir ortam hazırlanmalı ve iş birliğini teşvik edecek bir yaklaşım sergilenmelidir. Bu noktada üst yönetimin desteği de önemlidir. Tehlike analizlerinde yapılan araştırma ve sorulan soruların kişisel hataları bulmak için yapılan bir sorgulama veya araştırma olmadığı ve kimsenin bulunan eksiklerden dolayı cezalandırılmayacağı aksine hatanın giderilmesine fırsat verdiği için kendisine teşekkür edileceği üst yönetim tarafından çalışana doğrudan açıklanmalı ve bunun aksi yönde davranışlar sergilenmemelidir. Bu görüşmelerin tamamı tutanağa geçirilmelidir. Tutanaklardaki bilgiler de dikkate alınarak Proses Tehlike Tabloları hazırlanır. Örnek formlar ek'de sunulmuştur.
15  Kalite Kontrol / Toplam Kalite Yönetimi / KALİTE ÜZERİNE ÖZLÜ SÖZLER : 28 Temmuz 2006, 11:26:22
KALİTE ÜZERİNE ÖZLÜ SÖZLER

“Önemli olan kantite değil, kalitedir.”
Lucius Annaeus Seneca

“Mükemmeliyet kantiteye değil,kaliteye bağlıdır.”
Baltasar Gracian y Morales

“Kalite asla bir tesadüf değil, daima akıllı bir gayretin sonucudur.”
John Ruskin

“Eğer bizim fabrikalarımız dikkatli çalışarak ürün kalitesini güvence altına alırlarsa,yabancıların bizden mal alması onların çıkarına olacaktır ve böylece krallığımıza para akmış olacaktır.”
Jean- Babtiste Colbert

“Önemli olan kantite değil, kalitedir.”
Senaca

“Kaliteli insan yukarı doğru, kalitesiz insan ise aşağı doğru gelişir.”
Konfüçyüs

“Çizik bir elmas, çizik olmayan bir çakıl taşından daha iyidir.”
Konfüçyüs

“Güler yüzlü olmayan dükkan açmamalı.”
Çin Atasözü

“Sen en iyisin! Sen Kolezyumsun,Sen en iyisisin! Sen Luvr müzesisin, Sen bir melodisin Straus’un bir senfonisinden, Sen bir Bendel bonesisin,
Bir Shakespeare sonesisin, Sen bir Miki Maus’sun!”
Cole Porter

“Kaliteyi müşteri tanımlar.”
Armand Feigenbaum

“Mükemmel şeyler nadirdir.”
Plato

“Kalite doğru ürün ya da hizmeti, müşterinin eline doğru zamanda ve doğru fiyatla koymaktır.”
Charles A. Mills

“Eğer dünya çapında kaliteli ürün, hizmet ve kişilere sahip olursanız, dünya çapında kar elde edersiniz."
V. Daniel Hunt

“Her başarılı kalite devrimi üst yönetimin katkısı ile olmuştur.”
Joseph M. Juran

“Yönetimin işi kontrol değil liderliktir”
W.Edwards Deming

“Kalitenin ve verimliliğin geliştirilmesi, üst yönetimin liderliğinde yıldan yıla
öğrenilecek bir süreçtir.”
W.Edwards Deming

“Toplam kalite yönetiminin başarısı için üst yönetimden alt düzeyde çalışanlara kadar ‘kalite bilinci’nin varlığı gereklidir.”
Armand V. Fiegenbaum

“Kaliteye önlem alarak ulaşılır. Aşı hastalığı tedavi etmenin yoludur.
Aynı şey organizasyonlar için de geçerlidir.”
Philip Crosby

“Kalitenin yolu önlem almaktan geçer.”
Philip Crosby

“Kaliteli olmayan şeyler daha fazla paraya mal olur.”
Philip Crosby

“Eğer üst yönetimin önderliği yoksa, toplam kalite kontrolünü uygulamaktan vazgeçin.”
Kaoru Ishikawa

“Kaizen herkesin katılımını öngören sürekli gelişmeyi ifade etmektedir. Kaizen felsefesi, çalışma, sosyal ve aile yaşamının sürekli gelişmeye tabi olmasını önerir.”
Masaaki Imai

“Kalite geliştirme asla sona ermeyecek bir seyahattir.”
Thomas J. Peters

“Kalite, sürekli gelişmeyi öngörür.”
Armand V. Fiegenbaum

“Kalite geliştirme asla sona ermeyecek bir seyahattir.”
Thomas J. Peters

“Toplam kalite yönetiminin başarısı, üst yönetimden en alt çalışanlara kadar kalite bilincinin olmasıdır.”
Armand V. Fiegenbaum

“Duyduğumu unuturum, Gördüğümü hatırlarım, Yaptığımı anlarım.”
Çin Atasözü

“Gelişme hiç bir zaman sona ermeyecek bir süreçtir.”
Peter Drucker

“Toplam kalite kontrolü, penisilin gibi hızla hareket eden bir ilaç değil, uzun süre alınırsa bir şirketin yapısını aşama aşama iyileştiren, yavaş çalışan, bitkisel bir ilaç gibidir.”
Kaoru Ishikawa

“Tüm iyi şeyler ucuz, tüm kötü şeyler çok pahalıdır.”
Henry David Thoreau

“Düşmanı bulduk, biziz.”
Pogo

“Kalite nerede üretilir? Kalite, yönetim kurulu odasında üretilir.”
W.Edwards Deming

“Ağaçlar ölmeye yukarıdan başlar.”
Peter Drucker

“Kalite kontrol herkesin işidir.”
Armand V. Feigenbaum

“Ürün ve hizmet kalitesini geliştirmek için organizasyonun amaçlarını tespit et.”
W.Edwards Deming

“Kalite için çabalayan tüm çalışanları takdir et ve ödüllendir.”
Philip Crosby

“Organizasyonda değişimi üst yönetimden başlat”
William Ouchi

“Organizasyon sisteminde başarı için sistem büyük önem taşır. Sistemin
oluşturulması ve işler hale getirilmesi başarı için temel yoldur.”
Peter Senge

“Organizasyonda ulaşılmak istenen gelecek için tüm çalışanlar arasında paylaşılan bir vizyon mevcut olmalıdır.”
Peter Senge

“Yüksek kalite ve düşük maliyet ancak sistem sayesinde başarılabilir.”
Peter Senge

“Yönetici sistemin ne demek olduğunu bilmeli ve çalışanlara öğretmelidir.”
W.Edwards Deming

“Organizasyonda üst yönetim vizyon ve değerleri açık bir şekilde ortaya koymalı;kuralları ve standartları oluşturmalıdır.”
Peter Drucker

“Üst yönetim, organizasyonda insan kaynaklarına değer verecek bir insani
organizasyon kurmayı amaçlamalıdır.”
Peter Drucker

“Kalite, organizasyonda belirlenen şartlara uymak demektir. Yöneticiler “ilk başlangıçta doğruyu yap” ilkesini çalışanlara açık bir şekilde anlatmalıdırlar.”
Philip B. Crosby

“Kalite geliştirme çalışmalarının hiçbir zaman sona ermeyeceği bilinci çalışanlar arasında yerleştirilmelidir.”
Philip B. Crosby

“Kalite hem bireysel, hem de grup çalışma ruhunu geliştirir.”
Armand V. Fiegenbaum

“Kalite bir ahlak felsefesidir.”
Armand V. Fiegenbaum

“Kalite yükselirse, maliyetler azalır.”
Tom Peters

“Kalite hiçbir zaman sone ermeyecek bir seyahattir.”
Tom Peters

“Kalite konusunda bir heyecan ve arzunun olmadığı bir organizasyonda başarısızlık sözkonusu olur.”
Tom Peters
Sayfa: [1] 2



S 0 1 2 3 4 5  arsivtr.info NBA | Basketbol Euroleague Beko Basketbol Ligi |