SANAT YAPILARI MÜHENDİSİNE NOTLAR

BETON DÖKÜMÜ SONRASI İŞLER

1.   Beton prize geçmeden evvel;
a.   Üstüne beton dökülecek ise; çakıl tanelerinin üst yüzlerindeki şerbet, 5-6atm. basınçlı su ile kaldırılacaktır. Bu işlem yapılmamış ise prizini almış betona tarak ile çentikler açılmalı veya yüzeydeki şerbet kaldırılmalıdır.
b.   Üstüne beton dökülmeyecek ise; betonun yüzüne bir kalas konularak (yani betonu çiğnemeden) tahta mala ile yüzey düzlenir.
2.   Beton prize geçtikten sonra 7 gün boyunca;
a.   Yaz şartlarında, betonun üzerine bez serilip sulanacak, ancak su durmayan perde, kolon vb. yerlerde kür maddesi kullanılacaktır.
b.   Kış şartlarında, beton / kalıp naylonla (yorgan gibi) örtülecek ve gerekirse ısıtılacaktır.
3.   Sıkıştırmadan sonraki 4-24 saat arasında beton titreşime maruz bırakılmayacaktır.
4.   Herhangi bir nedenle betona ara verilmiş ve bu esnada beton prizini almış ise aradan 20 saat geçmeden üzerine beton dökülmeyecek ve yeniden betona başlama izni alınacaktır.
5.   Kalıp alma süresi, şartnamede belirtilen süreden az olmamalıdır. Ancak, aşırı soğuk/sıcak iklim koşulları da dikkate alınmalıdır.
6.   Sanat yapılarının dolgu yapılacak yüzeyleri kalıp alınır alınmaz çiftlenmelidir.
7.   Beton yüzeylerinde ayrışma (segregasyon) ve açıkta kalmış donatı olmamalıdır. Bu durumda;
a.   Yüzeysel bir ayrışma ise, çimento esaslı bir tamir harcı ile yüzeyde tamir yapılır.
b.   Derin bir ayrışma veya donatı gözüküyor ise, donatının 3-4 cm arkasına/sağlam yüzeye dek beton kaldırılır ve yerine Dmax=5-15 mm olan ~500 dozlu, yüksek dayanımlı harç/beton konulur.

BETON ÜRETİMİ-DÖKÜMÜ-BAKIMI

1.   Malzeme

Betona konulacak malzemeler ağırlık esasına göre tartılmalıdır. Su ve katkı maddesi hacim olarak alınabilir. Düşük nitelikli beton veya beton miktarının az olduğu işlerde hacimce ölçüm mümkündür.

2.   Betonun Karıştırılması

Beton. Bileşimine giren malzemelerin homojen bir şekilde dağılmasını sağlayacak bir karıştırıcı ile ve karıştırıcı performans testi ile tespit edilen bir sürede (30-120 sn) karıştırılmalıdır. Küçük ve önemsiz işlerde betoniyer ile de hazırlanabilir.

3. Betonun Taşınması / Yerleştirilmesi

Beton, homojenliğini bozmayacak bir metodla ve 45-90 dakika içinde taşınmalıdır. Bu süre beton sıcaklığına bağlı olarak aşağıdaki gibi olabilir.

-   Beton sıcaklığı < 20 ºC ise 90 dakika
-   Beton sıcaklığı > =20 ºC ise 45 dakika

   Pompa ile beton dökülürken süreksizlik olmamalı
   Taşınma sırasında çökme kaybı olursa, katkı katılarak başlangıç çökmesine getirilebilir. (Katkı dozajının üst sınırını geçmeden)
   Betonun kıvamı; donatı yoğunluğu, vibratör etkinliği vb. etmenlere bağlı olarak saptanmalıdır.

4.   Betonun İşlenmesi

   Temel prensip, betonun biran evvel prize başlamadan işlenmesidir.
   Beton kalıpta da homojenliğini korumalıdır.
   Beton 1,5 m den daha yüksekten dökülmelidir.
   Vibratör ile beton yayılmamalıdır.
   Köşelerde ve kalıp boyunca sıkıştırma özenli olmalıdır.
   Akıcı betonlarda vibratöre ihtiyaç yoktur.
   Beton, 50-100 cm aralıklı, hızla daldırıp yavaşça çekecek şekilde ve bir alttaki tabakaya 15 cm girecek tarzda vibratörlenmelidir. vibratör tutma süresi, beton yüzüne şerbetin çıkması, bir pırıltı gelmesi ile sınırlıdır.
   Beton 25-30 cm’ lik tabakalar halinde serilmelidir.

5.   Betonun Bakımı

   Betonun içinde, hidratasyon için gereken suyun bulunması hedeftir.
   Prizini alan betonun üstüne bez serilerek sürekli ıslatılmak suretiyle ve/veya naylon serilerek kür yapılabilir.
   Yüksek duvarlarda, geniş yüzeylerde kür maddeleri kullanılabilir.
   Rakım süresi çimentonun cinsine çok bağlıdır. PÇ-325 için 7 gün olan bu süre KPÇ-325 için 14 gün olabilmektedir.
   Mevcut betonun üstüne beton dökümü yapılacak ise, kaynaşmayı teminen alttaki betonun üst yüzeyi pürüzlendirilmelidir. Bu amaçla;

a.   Alttaki beton prizini aldıktan sonra, 5-6 bar basınçlı su ve fırça, süpürge,
b.   a şıkkı yapılamaz ise, 400-500 bar basınçlı su/kum jeti ile betonun yüzündeki şerbet kaldırılmalı, agreganın sadece üst yüzeyi açıkta kalacak şekilde pürüzlülük sağlanmalıdır.

SYENİMOL
Kal. - kon. şefi.